Nehir deltalarının biçimleri, tortu birikimi ve kıyı süreçleri üzerine 10 soru.
Soruları önce kendin yanıtla, sonra “Cevabı göster” ile kontrol et. Aynı quizi Quizera uygulamasında Keşfet’ten arayarak canlı oyun, test ya da bilgi kartı olarak da oynayabilirsin.
“Bird’s-foot” tipi bir deltayı en belirgin biçimde hangi özellik tanımlar?
- Geniş, yay biçimli kıyı cephesi
- Gelgit kanallarıyla parçalanmış haliç
- Denize uzanan parmak biçimli dağıtıcı kanallar
- Kıyıya paralel uzanan uzun kumsal
Cevabı göster
C) Denize uzanan parmak biçimli dağıtıcı kanallar
Yay biçimli (arcuate) delta kıyı çizgisi en çok hangi kıyı süreciyle ilişkilidir?
- Rüzgâr etkisiyle kıyı kumullarının oluşması
- Buzul etkisiyle kıyı morenlerinin birikmesi
- Gelgit etkisiyle kanalların genişlemesi
- Dalga etkisiyle kıyı boyunca tortu dağılımı
Cevabı göster
D) Dalga etkisiyle kıyı boyunca tortu dağılımı
Delta oluşumunda “progradation” terimi neyi ifade eder?
- Dağıtıcı kanalların yatay yönde yer değiştirmesi
- Delta yüzeyinin düşey yönde çökmesi
- Kıyı çizgisinin tortu birikimiyle denize ilerlemesi
- Tuzluluk sınırının nehir yönünde ilerlemesi
Cevabı göster
C) Kıyı çizgisinin tortu birikimiyle denize ilerlemesi
Nehir seti aşıldığında taşkın sularının delta düzlüğünde biriktirdiği tortu yelpazesine ne ad verilir?
- Eğim önü tabakası
- Gelgit deltası
- Crevasse splay
- Nehir ağzı barı
Cevabı göster
C) Crevasse splay
Topset, foreset ve bottomset terimleri deltanın hangi özelliğini tanımlar?
- Dağıtıcı kanalların akış yönü ve hızı
- Tortu tabakalarının konumu ve eğimi
- Kıyı boyunca dalga aşınımının şiddeti
- Gelgit havzalarının su derinliği
Cevabı göster
B) Tortu tabakalarının konumu ve eğimi
Delta düzlüğünde kanal avulsiyonu gerçekleştiğinde ne olur?
- Gelgit akışının eski kanalı derinleştirmesi
- Nehir akışının yeni bir kanala yönelmesi
- Dalgaların kıyı tortusunu eşit dağıtması
- Nehir ağzındaki tortu birikiminin tümüyle durması
Cevabı göster
B) Nehir akışının yeni bir kanala yönelmesi
Deltaların yakınında bariyer gerisi bataklıkları hangi ortamda gelişebilir?
- Kıyı bariyerlerinin koruduğu düşük enerjili alanlarda
- Dağ yamaçlarının hızlı akış alanında
- Derin deniz tabanının yüksek basınç alanında
- Açık kıyının güçlü dalga alanında
Cevabı göster
A) Kıyı bariyerlerinin koruduğu düşük enerjili alanlarda
Yukarı havzadaki büyük bir barajın delta kıyısına en doğrudan etkisi nedir?
- Kıyıdaki gelgit aralığının büyümesi
- Kıyıdaki baskın dalga yönünün değişmesi
- Bölgesel deniz seviyesinin düşmesi
- Deltaya ulaşan tortu arzının azalması
Cevabı göster
D) Deltaya ulaşan tortu arzının azalması
Nehir debisi azalırsa delta kanallarındaki tuzlu su girişi nasıl etkilenebilir?
- Kanal tabanındaki tortu birikiminin tümüyle durması
- Tuzlu suyun daha iç kesimlere ilerlemesi
- Kıyıdaki gelgitlerin ortadan kalkması
- Tuzlu suyun kıyıdan daha uzağa çekilmesi
Cevabı göster
B) Tuzlu suyun daha iç kesimlere ilerlemesi
Dağıtıcı kanalın denize açıldığı yerde oluşan su altı tortu kütlesine ne ad verilir?
- Nehir ağzı barı (mouth bar)
- Delta yamacındaki eğim önü tabakası
- Dağıtıcı kanal boyunca doğal set
- Kıyı boyunca uzanan kıyı oku
Cevabı göster
A) Nehir ağzı barı (mouth bar)
Uygulamada oyna
“Deltaların Şekillendirdiği Kıyılar” quizini arkadaşlarınla ya da sınıfınla canlı oynamak için Android uygulamasından bir oyun başlat; katılımcılar tarayıcıdan PIN ile girer.
